Алдамчылыктын кеңири тараган түрлөрүнүн бири — фишинг тууралуу кененирээк айтып беребиз.
Алдамчылар жасалма сайттарды, билдирүүлөрдү, электрондук каттарды жана шилтемелерди колдонуп, алдоо жолу менен жеке жана банктык маалыматтарга жетүүгө аракет кылышат. Бир караганда мындай билдирүү ишенимдүү көрүнүшү мүмкүн, ошондуктан фишингди кантип таанууну жана өзүңүздү кантип коргоону билүү маанилүү.
Фишингди кантип таанууга болот?
Сизден төмөнкүлөрдү сурашса, көңүл буруңуз:
- SMS, мессенджер же электрондук почта аркылуу келген шилтемеге өтүү;
- тааныш эмес сайтка логинди, сырсөздү, карта тууралуу маалыматтарды же башка купуя маалыматтарды киргизүү;
- SMS аркылуу келген кодду же башка ырастоо кодун билдирүү;
- белгисиз тиркемени же сертификатты орнотуу;
- экранды көрсөтүүнү күйгүзүү же түзмөккө алыстан кирүүгө уруксат берүү;
- акчаңызды «коргоо» шылтоосу менен тез арада операция жасоо.
Билдирүү ишенимдүү көрүнүп, анда DemirBankтын логотиби камтылган болсо да, бул анын чындап эле Банктан жөнөтүлгөнүн билдирбейт.
Өзүңүздү кантип коргой аласыз?
- Шектүү шилтемелерге өтпөңүз. Эгер интернет-же мобилдик банкингге кирүү зарыл болсо, DemirBankтын расмий каналдарын колдонуңуз. Белгисиз билдирүүлөрдөгү шилтемелер аркылуу ачылган баракчаларга жеке маалыматтарыңызды киргизбеңиз.
- Купуя маалыматтарыңызды эч кимге билдирбеңиз. DemirBankтын кызматкерлери сиздин атыңыздан операция жүргүзүү үчүн сырсөзүңүздү, PIN-кодуңузду же ырастоо коддорун сурабашы керек.
- Сайттын дарегин текшериңиз. Маалыматтарыңызды киргизүүдөн мурун Банктын расмий сайтында экениңизди текшериңиз. DemirBank сайттын дарегин браузерге өзүңүз терип киргизүүнү жана шектүү шилтемелер аркылуу ачылган баракчаларга өтпөөнү сунуштайт.
- Белгисиз тиркемелерди жана сертификаттарды орнотпоңуз. Санариптик же мобилдик сертификаттарды алуу үчүн телефонуңузга жөнөтүлгөн шилтемелерди ачпаңыз.
- Түзмөгүңүздүн экранына кирүүгө мүмкүнчүлүк бербеңиз. Экранды көрсөтүү алдамчыларга купуя маалыматтарды жана ырастоо коддорун көрүүгө мүмкүндүк бериши мүмкүн.
Эгер сиз шектүү шилтемеге өтүп кеткен болсоңуз, эмне кылуу керек?
Мүмкүн болушунча тез арада 2222 кыска номери аркылуу байланыш борборуна чалыңыз. Зарыл болгон учурда Банктын кызматкерлери эсептериңизди жана карталарыңызды коргоо үчүн тиешелүү чараларды көрүүгө жардам беришет.
Эсиңизде болсун!
DemirBank эч качан сырсөздөрүңүздү, PIN-коддоруңузду жана ырастоо коддорун башка адамдарга билдирүүнү талап кылбайт. Сиздин коопсуздугуңуз кунт коюудан башталат. Шилтемелерге өтүүгө же маалыматтарыңызды берүүгө шашпаңыз — адегенде билдирүү чындап эле расмий булактан келгенине ынаныңыз.
DemirBank — коопсуздугуңуз өзүңүздүн колуңузда.